Người Thêu Hồn
Chương 10
“Một lần đó dạy nàng hiểu rằng: lòng tốt cho đi phải có giới hạn, ân tình trao ra phải có điểm dừng.”
“Không phải vì sợ bị phản bội.”
“Mà vì sinh mệnh của chính mình, cũng quý giá như sinh mệnh của bất kỳ ai mà mình từng cứu.”
Nói về cây hòe trong sân tổ trạch ở Kim Lăng.
Gia đình buôn vải mua lại căn nhà của ta, họ giữ đúng lời hứa trong khế ước: gốc hòe bị cưa ngang năm ấy không những không bị chặt bỏ, mà còn được họ cẩn thận chăm sóc, đắp đất, bón phân, che chắn qua mấy mùa đông giá rét của Kim Lăng.
Ba năm sau ngày ta rời đi, từ vết cưa ngang năm xưa, một chồi non đầu tiên đã vươn lên.
Năm năm sau, chồi non ấy lớn thành một thân cây mới, tuy nhỏ hơn thân cũ rất nhiều, nhưng lá xanh mướt, tán cây tròn đầy.
Mười năm sau, cây hòe con ấy ra hoa lần đầu tiên.
Hoa hòe trắng nhỏ li ti, rơi đầy khoảng sân cũ của Tô gia, thơm dịu cả một con ngõ.
Người già trong ngõ kể lại với con cháu rằng, cây hòe đó là do một người con gái họ Tô trồng để cứu người, bị chính người được cứu ra lệnh cưa đổ, vậy mà nó vẫn sống, vẫn ra hoa.
Họ gọi nó là “cây hòe không chịu chết”.
Và họ dặn con cháu mình rằng, đi ngang qua cây hòe ấy thì phải nhớ một điều: làm người có thể bị chặt đứt một lần, nhưng rễ còn thì vẫn còn đường sống.
Ta nghe được câu chuyện này từ một người khách buôn vải từ Kim Lăng xuống Giang Nam mua hàng, ghé vào tiệm thêu của ta kể lại.
Ta ngồi nghe, trong lòng vừa ấm áp vừa buồn cười.
Một cái cây mà cũng có thể dạy người ta nhiều điều hơn cả khối kẻ đọc sách thánh hiền.
Hôm đó, sau khi người khách rời đi, ta lấy giấy bút ra, viết một phong thư gửi về Kim Lăng cho gia đình buôn vải đang ở trong tổ trạch cũ của Tô gia.
Trong thư, ta cảm ơn họ đã giữ lời hứa với cây hòe suốt mười năm.
Và ta xin họ một việc nhỏ: nếu sau này cây hòe có kết hạt, hãy gửi cho ta một ít hạt giống về Giang Nam.
Một tháng sau, một gói hạt hòe nhỏ được gửi đến tiệm thêu của ta, gói cẩn thận trong nhiều lớp giấy dầu, kèm theo một mảnh giấy viết tay của cô con gái nhỏ trong gia đình ấy:
“Tô cô cô, đây là hạt của cây hòe trong sân nhà chúng ta. Mẫu thân cháu nói, cây này có duyên với người. Cháu chúc cô cô trồng được một cây hòe thật lớn ở Giang Nam.”
Ta cầm những hạt giống nhỏ bé ấy, gieo chúng xuống mảnh đất phía sau tiệm thêu, bên cạnh cây hòe ta đã trồng khi mới đến trấn này.
Vài năm sau, những cây hòe con mọc lên, xanh tốt, cao ngang đầu người.
Đám học trò của ta thích nhất là ngồi dưới tán những cây hòe ấy vào buổi trưa mùa hè, vừa thêu vừa nghe ta kể chuyện xưa.
Có một buổi trưa như vậy, một cô học trò mới vào tiệm được ba tháng, rụt rè hỏi ta:
“Sư phụ, người ta nói người thêu hồn có thể nhìn thấy hồn phách của con người. Vậy sư phụ có nhìn thấy hồn của chính mình không?”
Ta ngẩng đầu khỏi khung thêu, nhìn cô bé một lúc rồi mỉm cười:
“Có chứ.”
“Hồn của ta, bây giờ nguyên vẹn, không thiếu một phần nào, không nằm trong thân xác của bất kỳ ai khác.”
“Nó ở ngay đây, trong một bà lão thêu thùa bình thường, sống những ngày bình yên nhất của đời mình.”
“Đó là thành tựu lớn nhất của đời ta đấy, còn lớn hơn cả việc từng cứu sống hai mạng người.”
Cô bé chớp mắt, có vẻ chưa hiểu hết, nhưng vẫn ghi chép cẩn thận câu nói ấy vào cuốn sổ nhỏ của mình.
Ta nhìn nó, bỗng thấy hình ảnh của chính mình mười năm trước hiện về, cũng non nớt, cũng tràn đầy nhiệt huyết muốn cứu cả thế gian như vậy.
Chỉ khác là, cô bé này sẽ không phải trả cái giá đắt như ta đã từng trả.
Bởi vì bên cạnh nó có một người thầy đã đi qua con đường đó, và đã quay lại để chỉ cho thế hệ sau biết đâu là đường nên đi, đâu là vực sâu phải tránh.
Còn một việc cuối cùng mà ta muốn ghi lại, trước khi khép lại câu chuyện này.
Vào năm ta sáu mươi tuổi, triều đình cho tu sửa lại toàn bộ hệ thống nghĩa trang tướng sĩ trên cả nước.
Nghĩa trang ở ngoại ô Kim Lăng, nơi an táng Cố Hàn Giang và Thẩm Mộ Hành, cũng được tu sửa khang trang, có người trông nom hương khói quanh năm.