Phu Nhân Đo Áo Mười Mỹ Nhân

Người ta gả vào phủ tướng để hưởng phúc. Ta gả cho phu quân ta từ hồi hắn còn là đội trưởng nghèo, cả gia tài có một con ngựa què, gả để được ăn ngày ba bữa, có một mái nhà.

Năm thứ tám, hắn thắng trận về, vua ban thưởng. Không ban vàng, không ban đất.

Ban mười mỹ nhân, mười ngày sau làm lễ nạp.

Cả phủ chờ ta khóc. Ta xách cái thước gỗ ra sân, nhìn mười cô nương, nói: "Vào phủ này thì mặc áo phủ này may. Từ mai, từng người sang chính viện, ta đo."

1

Thánh chỉ đến phủ vào giữa trưa, lúc ta đang ngồi vá cái giáp lót cho đội tuần thành.

Kim đâm qua ba lớp da bò, phải ghì bằng cái đê đồng mới xuyên nổi. Nghề này ta làm từ năm mười lăm tuổi, ở xưởng quân doanh, trước cả khi biết mặt phu quân ta.

Công công đứng giữa sân, giọng vang như chuông: "... ban cho Trấn Bắc tướng quân Lục Trạm mười mỹ nhân, chọn từ giáo phường cùng các nhà dâng tiến, mười ngày sau làm lễ nạp, khâm thử."

Cả phủ quỳ rạp. Ta cũng quỳ, tay còn cầm cây kim.

Công công đọc xong, cười tươi như hoa, chúc phủ song hỉ lâm môn. bà Quế dúi bạc mừng, tay run đánh rơi, cuống quýt nhặt lên dúi lại.

Ta nhìn theo kiệu công công ra cổng, trong đầu chỉ hiện lên một phép tính: mười người, hai viện, mỗi tháng thêm chín trăm bữa cơm.

Đứng dậy rồi, bà Quế quản gia run run đỡ ta: "Phu nhân..."

"Bà đỡ ta làm gì. Ta có ngã đâu."

"Mười người lận, phu nhân ơi."

Ta phủi vạt áo, ngồi lại xuống ghế, xỏ nốt đường chỉ dở.

Mười người. Vua ban. Từ chối là khi quân, cái lẽ này đến bà bếp cũng thuộc.

Người ta hay hỏi ta gả cho tướng quân sung sướng thế nào. Ta gả cho phu quân ta năm hắn còn là đội trưởng, cả gia tài có một con ngựa què với ba tháng lương chưa lĩnh.

Ngày ấy ta tính rất nhanh: gả cho hắn thì được ăn ngày ba bữa, có một mái nhà, đêm ngủ không phải nghe tiếng thợ cãi nhau ngoài xưởng. Thế là đủ. Ta gật.

Cưới chạy theo quân lệnh, ba ngày là xong hết lễ. Kiệu là xe lương mượn của doanh, hỉ phục mượn của vợ quản xưởng, chật một nắm tay ở vai. Đời ta đo áo cho bao nhiêu người, đến lượt mình lại đi mặc cái áo đo cho người khác.

Tám năm, hắn từ đội trưởng lên tướng. Mái nhà từ ba gian thành một toà phủ.

Nay mái nhà sắp thêm mười người.

Ta buộc mối chỉ cuối, cắn đứt, giơ cái giáp lót lành lặn lên soi.

Áo rách thì vá được. Còn chuyện này, ta chưa biết vá từ đâu.

2

Chưa hết ngày, dưới bếp đã mở sổ cược.

Cược phu nhân dọn ra viện sau trước lễ nạp hay sau lễ nạp. A Trụ đặt ba văn cửa "trước", bị bà bếp cốc cho một cái, xong bà đặt năm văn cùng cửa.

Ta biết, vì chính bà Quế là người cầm sổ.

3

Phu quân ta về phủ lúc lên đèn.

Hắn đi từ cổng vào, giáp chưa cởi, bụi đường bám vàng cả ống tay. Cả phủ nín thở nhìn hắn, rồi nhìn ta, rồi lại nhìn hắn, như xem con nước sắp tràn thì tràn về bờ nào.

Ta đứng dưới thềm, cầm cái thước gỗ, định bụng mở lời trước cho hắn đỡ khó.

Hắn đi ngang, dừng lại nửa bước.

"Đừng dọn đồ."

Nói xong đi thẳng vào thư phòng, đóng cửa.

Mâm cơm dọn sẵn ở gian giữa, ta sai hâm lại hai lần, sau đành bảo dọn xuống. Bát đũa của hắn ta so sẵn, đặt xuống rồi lại nhấc lên, cuối cùng đành úp lại vào giá bát.

Tám năm nay, hắn về phủ là ngồi vào mâm với ta trước đã, việc gấp mấy cũng xếp sau bát cơm. Hôm nay là lần đầu cửa thư phòng đóng trước cả mâm cơm.

bà Quế đứng sau ta, thì thào: "Tướng quân dặn... dặn thế là ý gì hở phu nhân?"

Ta cũng muốn biết là ý gì.

Đừng dọn đồ. Là bảo ta cứ ở chính viện, hay bảo ta đừng dọn vội, thư thư rồi hẵng dọn? Chữ nghĩa nhà võ tiết kiệm như lương khô, cắn miếng nào phải tự nhai lấy nghĩa miếng ấy.

Đêm ấy ta nằm chờ. Hắn không sang.

Đèn thư phòng sáng đến canh ba. Ta nghe tiếng giấy lật, tiếng mài mực, thỉnh thoảng im bặt rất lâu, cái im của người ngồi nghĩ, không phải cái im của người gục xuống án mà ngủ.

Tám năm vợ chồng, chuyện ngoài cửa hắn chưa từng úp mở với ta điều gì. Đánh trận ở đâu, thắng thua thế nào, thương chỗ nào giấu dưới lớp giáp, về nhà đều kể. Kể ngắn, nhưng kể.

Lần này hắn im.

Mà cái người im ấy, trước khi im còn kịp dặn ta đừng dọn đồ.

Nghĩ xuôi thì ấm. Nghĩ ngược thì sợ. Ta nằm nghĩ xuôi nghĩ ngược cho đến lúc gà gáy.

Ta xoay cái thước trong tay, tự dưng thấy nó nhẹ bẫng. Thước đo được vai, đo được eo, đo được ống tay áo.

Không đo được lòng người sau cánh cửa đang nghĩ gì.

4

Hôm sau mười mỹ nhân vào phủ.

Mười cái kiệu, mười màu áo, đứng chật cả sân trước. bà Quế cầm sổ chạy tới chạy lui, mồ hôi ướt lưng áo: viện đông thiếu giường, viện tây dột, hai cô đòi ở gần vườn, ba cô không chịu ở chung.

Ta ra sân.

Mười đôi mắt cùng quay lại. Có mắt tò mò, có mắt e dè, có một đôi mắt cụp xuống rất nhanh, con bé gầy nhất, đứng cuối hàng, tay áo dài trùm quá bàn tay.

Ta bảo bà Quế mở cả viện đông lẫn viện tây, chia năm người một bên, thiếu giường thì khiêng từ kho ra, dột thì gọi thợ. Nói xong, cả sân vẫn im, hình như họ chờ ta nói một câu khác kia.

"Còn nữa." Ta giơ cái thước lên. "Lễ nạp còn chín ngày. Vào phủ này thì mặc áo phủ này may. Từ mai, từng người sang chính viện, ta đo."

Mười đôi mắt tròn xoe.

Cô áo đỏ đứng đầu hàng bật cười thành tiếng, che miệng không kịp: "Phu nhân... đích thân đo cho bọn nô tỳ ư?"

"Ta làm thợ kim chỉ ở quân doanh trước khi làm phu nhân. Đo người là nghề của ta, không phải ơn của ta. Đừng lạy."

Câu sau ta nói là vì con bé gầy cuối hàng đã quỳ xuống thật.

Mười người tản về hai viện. Đi ngang qua ta, có người cúi đầu thật thấp, có người liếc nhanh một cái rồi quay đi. Ta đứng giữa sân, tự dưng thấy mình giống bà quản xưởng năm xưa, hôm nhận một lứa thợ mới vào cửa.