Tôi trở thành “sinh viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn”

“Chua.”
“Quả kia.”
Tôi lấy quả khác.
“Cũng chua.”
Ông nội bật cười.
“Thế mà hồi bé đứa nào trốn lên núi ăn vụng?”
“Không nhớ.”
“Ông nhớ.”
Gió thổi qua vườn.
Phía dưới núi, xe tải đang nối nhau rời kho.
Xa hơn nữa là những mái nhà của thôn.
Tôi dựa vào thân cây.
Điện thoại rung.
Nhóm ký túc xá cũ lại có tin nhắn.
Trình Mạn gửi:
“Năm nay dương mai chín chưa?”
Tôi trả lời:
“Chín rồi.”
Cô ấy lập tức:
“Gửi địa chỉ.”
Thẩm Du:
“Cậu ấy biết địa chỉ mà.”
Trình Mạn:
“Tớ gửi cho người khác.”
Tôi hỏi:
“Ai?”
Cô ấy gửi một ảnh chụp màn hình.
Là nhóm bạn đại học.
Có người đang hỏi mua dương mai.
Một người nhắn:
“Nghe nói nhà Vãn Chi trồng, có giảm giá bạn học không?”
Tôi trả lời:
“Không.”
Trình Mạn:
“??? Tình bạn bốn năm?”
Tôi:
“Phí ship miễn.”
Trình Mạn:
“Chốt.”
Tôi bật cười.
Ông nội hỏi:
“Cười gì thế?”
“Bạn học mua dương mai.”
“Thế cho chúng nó quả ngon.”
“Biết rồi.”
Ông nhìn xuống chân núi.
Một lúc sau bỗng nói:
“Vãn Chi.”
“Dạ?”
“Con người giống trồng cây.”
Tôi quay sang.
Ông chậm rãi nói:
“Người ngoài nhìn một cái cây, thấy năm nay quả ít thì bảo cây xấu.”
“Thấy quả nhiều lại bảo đất tốt.”
“Nhưng chỉ người trồng mới biết nó đã trải qua mùa đông nào.”
Tôi im lặng.
Ông cười.
“Thế nên người khác nói gì, nghe được thì nghe.”
“Không đúng thì thôi.”
“Đừng để họ trồng hộ cuộc đời mình.”
Tôi cúi đầu nhìn quả dương mai trong tay.
Màu đỏ tím, căng mọng.
Tôi bỗng nhớ tới ngày đầu tiên nhìn thấy tên mình trên bảng thông báo.
Khi ấy tôi đứng giữa hành lang.
Mưa hắt vào.
Mọi người nhìn tôi.
Họ đã dùng đôi giày, chiếc áo và một bức ảnh để quyết định tôi là ai.
Tôi từng rất tức giận.
Từng muốn giải thích cho từng người.
Từng muốn cầm tất cả giấy tờ chứng minh đặt trước mặt họ.
Nhưng bây giờ tôi không còn cần nữa.
Bởi vì cuối cùng, tôi biết rất rõ mình là ai.
Tôi là Lâm Vãn Chi.
Con gái của một gia đình làm nông.
Cháu gái của một ông lão dành cả đời trồng cây trên núi.
Tôi từng ngồi bên đường bán dương mai.
Từng bê sọt quả.
Từng mặc quần áo dính đầy bùn đất.
Những điều đó đều là thật.
Nhà tôi cũng có vườn cây trải dài qua mấy sườn núi.
Có nhà xưởng.
Có hợp tác xã.
Có những mùa thu hoạch kiếm được rất nhiều tiền.
Những điều ấy cũng là thật.
Không điều nào phủ định điều nào.
Và càng không cần bất kỳ ai thay tôi lựa chọn phần nào mới xứng đáng được gọi là cuộc đời của tôi.
Mặt trời dần chìm xuống sau núi.
Tôi đứng lên, phủi đất trên quần.
Ông nội hỏi:
“Đi đâu?”
“Xuống nhà.”
“Không hái nữa à?”
“Mai hái.”
Tôi vừa đi được vài bước, điện thoại lại rung.
Trình Mạn nhắn:
“À đúng rồi, mẹ tớ vẫn còn hỏi chuyện hồi đại học.”
Tôi:
“Chuyện gì?”
“Chuyện cậu được bình chọn là sinh viên nghèo trọng điểm.”
Tôi dừng chân.
Một giây sau cô ấy gửi tiếp:
“Mẹ tớ bảo bà vẫn chưa hiểu.”
“Nhà cậu rốt cuộc nghèo ở mẫu đất nào?”
Tôi nhìn những sườn núi trước mắt.
Rồi cúi đầu trả lời.
“Chắc mẫu chưa trồng dương mai.”
Trình Mạn gửi liên tiếp mười cái icon cười.
Tôi cất điện thoại.
Men theo con đường nhỏ xuống núi.
Gió mang theo mùi quả chín.
Phía xa, đèn trong khu đóng gói lần lượt sáng lên.
Tôi chợt nghĩ—
Có lẽ điều may mắn nhất năm đại học của tôi không phải là cuối cùng đã chứng minh được nhà mình không nghèo.
Mà là sau tất cả những tiếng nói ồn ào đó, tôi vẫn không học cách dùng tiền bạc để định nghĩa giá trị của một con người.
Người nghèo không thấp hơn ai.
Người giàu cũng chẳng cần phải mặc trên người một tấm bảng chứng minh mình có tiền.
Áo cũ chỉ là áo cũ.
Nhà gạch chỉ là nhà gạch.
Làm nông chỉ là làm nông.
Còn lòng tốt—
Trước khi trao nó cho người khác, ít nhất hãy hỏi một câu:
“Bạn có cần không?”
Nếu người ấy nói không.
Thì hãy tin họ.
Bởi vì tôn trọng đôi khi chẳng cần quyên góp một đồng nào.
Chỉ cần chịu nghe người trước mặt nói hết câu.
— HẾT —