Đừng Coi Thường Tân Binh Biết Nấu Ăn

Đúng là đang run.

Bãi tập huấn ở trong núi.

Xe chạy sáu tiếng đồng hồ.

Đường càng đi càng hẹp, đoạn cuối toàn đường đất, bánh xe lún trong hố bùn, cả chiếc xe rung lắc như cái sàng.

Đến nơi thì trời gần tối.

Bãi tập huấn lớn hơn tôi tưởng.

Lều bạt nối thành dải, trải dọc theo chân núi, xa xa là các điểm nấu ăn dã chiến dựng bằng bếp đất, ống khói sắt nhả khói.

Trưởng phòng Phương đã đến trước, đang đợi trong lều chỉ huy.

“Đến là bắt tay vào làm ngay. Sáng mai, một tiểu đoàn của đơn vị tập huấn sẽ kéo ra ngoài thực hiện kéo quân dã ngoại trong ba ngày, toàn bộ ăn lương khô dã chiến.”

“Dùng bản cải tiến ạ?”

“Mới và cũ chia đôi, phát cho hai đại đội. Sau khi kết thúc kéo quân thì làm đánh giá đối chiếu.”

“Rõ.”

“Ngoài ra,” Trưởng phòng Phương nhìn tôi, “cậu không chỉ theo phát lương khô. Các điểm bảo đảm nấu ăn dã chiến trong thời gian kéo quân, cậu cũng phải đến xem.”

“Xem gì ạ?”

“Xem quy trình. Hiệu suất nấu ăn dã chiến của đơn vị tập huấn mãi không lên được, một bữa cơm từ lúc nhóm lửa đến khi ăn xong mất hơn hai tiếng, gặp lúc hành quân cấp tốc là không kịp. Cấp trên bảo chuyên ban tiện thể tìm hiểu vấn đề này.”

Đêm đó tôi không ngủ ngon.

Trong lều ẩm, dưới túi ngủ toàn hơi ẩm.

Nhưng ngủ không ngon không phải vì ẩm.

Mà vì não không ngừng suy nghĩ.

Bốn giờ rưỡi sáng.

Còi báo thức chưa vang lên, tôi đã bò dậy.

Mặc quân phục rằn ri, xỏ giày tác chiến, đi đến điểm nấu ăn dã chiến.

Nhân viên hậu cần vẫn chưa đến.

Một mình tôi đứng trước dãy bếp đất đó.

Ba cái nồi lớn, hai bàn thái rau, một lán chứa đồ đơn giản.

Tôi ngồi xổm xuống nhìn hố bếp.

Lỗ thông gió quá nhỏ, lửa cháy không mạnh.

Bàn thái rau cách bếp quá xa, ở giữa cách nhau bảy tám bước chân, bưng rau phải chạy đi chạy lại.

Trong lán chứa đồ, nguyên liệu chất đống, gạo mì và rau để chung, lấy đồ phải bới nửa ngày.

Tôi ghi hết những điều này vào sổ.

Sáu giờ, nhân viên hậu cần đến.

Một tiểu đội trưởng dẫn theo bốn binh sĩ, mắt nhắm mắt mở.

“Cậu là ai?” Tiểu đội trưởng nhìn thấy tôi, sững người.

“Tôi ở chuyên ban sư đoàn, Tống Viễn Châu. Trưởng phòng Phương bảo tôi đến xem quy trình nấu ăn dã chiến của các anh.”

“Xem đi.”

Họ bắt đầu làm bữa sáng.

Tôi đứng bên cạnh, không can thiệp, chỉ quan sát.

Từ vo gạo đến đồ cơm, hai mươi lăm phút.

Từ rửa rau đến thái xong, ba mươi phút.

Xào bốn món, năm mươi phút.

Cộng thêm thời gian nhóm lửa và đợi bếp nóng, tổng cộng hai tiếng mười phút.

Vấn đề hiện ra rõ ràng.

Không phải vấn đề tay nghề, mà là vấn đề quy trình.

Tất cả các khâu đều là nối tiếp (serial).

Một khâu xong thì khâu tiếp theo mới bắt đầu.

Lúc vo gạo không ai rửa rau, lúc rửa rau không ai nhóm lửa.

Năm người, chỉ có hai người làm việc, ba người còn lại đứng đợi.

Tôi đi đến bên cạnh tiểu đội trưởng đó.

“Tiểu đội trưởng, tôi có thể đưa ra một đề xuất không?”

“Cậu nói đi.”

“Chuyển quy trình từ nối tiếp sang song song (parallel).”

“Ý là sao?”

“Năm người chia làm ba nhóm. Một nhóm quản lửa và đồ cơm, một nhóm rửa rau thái rau, một nhóm xào nấu. Ba nhóm cùng lúc khởi động, không đợi nhau.”

Anh ta nhíu mày.

“Chúng tôi từ trước đến nay toàn làm từng bước một —”

“Từng bước một thì mất hai tiếng. Cùng làm thì một tiếng là đủ.”

Anh ta không nói gì.

Tôi nói tiếp.

“Lỗ thông gió của bếp phải mở rộng ra, lửa mạnh thì nóng nồi nhanh. Bàn thái rau dời đến cạnh bếp, đỡ phải chạy đi chạy lại. Đồ trong lán sắp xếp lại theo loại, gạo mì một đống, rau một đống, gia vị một đống, lấy đồ không cần phải bới.”

Tiểu đội trưởng nhìn tôi hồi lâu.

“Cậu từng làm bếp à?”

“Tôi làm sáu năm rồi ạ.”

Anh ta im lặng vài giây.

“Được, ngày mai thử theo cách cậu nói xem.”

Sáng ngày thứ hai.

Phân công lại theo phương án của tôi.

Lỗ thông gió của bếp được đào rộng gấp đôi.