Nàng Về Đến Cổng, Nhà Chồng Đang Phát Tang Nàng

Hắn không ôm chầm, không hỏi han rối rít, chỉ nhìn ta từ đầu xuống chân một lượt, xem thiếu miếng nào không, rồi thở ra một hơi rất dài.

Như người ta đặt được gánh nặng xuống đất.

"Gầy."

"Ai nằm quan tài mấy ngày mà béo được."

"Đói không?"

"Đói. Cơm chàng đặt ngày hai bữa, mà thân vong ăn vụng, nuốt không dám nhai to."

"Từ mai nhai to."

Ta đáp xong mới nhớ ra mình chưa nằm ngày nào. Hắn cũng nhớ ra, khoé miệng nhếch lên được nửa phân.

Nửa phân ấy, ta đi buôn ba tháng không kiếm đâu ra. Bạc nào đổi được, ta mua hết.

14

Phu thê ngồi hai bên án thờ, kể ngược cho nhau nghe, tiếng nhỏ như muỗi.

Ta kể trước. Lệ bạc đi sau một trạm, nửa cái chốt trục vết gãy ngọt, gã Tần biến mất, cái nút câm gửi từ trạm Bạch Câu.

Hắn nghe, không chen một câu. Nghe đến đoạn nửa cái chốt trục, tay hắn đặt trên gối siết lại, xương ngón nổi trắng.

Đến lượt hắn, hắn kể còn gọn hơn.

"Sáng hôm thứ nhất người đoàn về báo. Ta phát tang ngay, vì áo với trâm là thật."

"Chiều hôm thứ hai, nút về. Nút trơn."

"Lệ nút câm nàng dặn ta từ đêm tân hôn. Còn sống, đang trốn, chớ tìm, chớ hỏi, chớ nói."

"Nàng trốn, nghĩa là nàng đánh hơi được dao. Ta tìm, là dắt dao đến chỗ nàng. Nên ta làm ngược lại."

Hắn nhìn cỗ quan tài, mắt không gợn.

"Ta đóng đám tang thật to. Đám càng to, kẻ kia càng tin nàng chết hẳn. Nó tin, thì nàng mới an toàn, và nó mới dám thò tay."

Ta nghe mà lạnh dọc sống lưng, lần này lạnh vì phục.

"Chàng nghi nhị bá từ hôm nào?"

"Từ câu hỏi sáng hôm thứ tư."

"Người mong tìm được xác để an táng, sẽ hỏi tìm được chưa. Lão hỏi, chắc là chưa tìm được chứ."

"Bốn chữ chắc-là-chưa ấy, ta nhai ba ngày nay."

Té ra bốn chữ ấy, phu thê cùng nghe ra, mỗi người nhai một góc vách.

"Thế bao giờ mới xong? Chẳng lẽ để người ta chôn ta thật à?"

Hắn đáp một chữ.

"Diễn."

Ta chờ. Hắn nói nốt.

"Nàng diễn vong. Ta diễn goá. Diễn nốt hai ngày, bắt một con chuột."

Ta gật. Rồi ta chìa tay ra, mặc cả, có làm thì có công.

"Bắt xong chuột, đền ta một mâm cơm nóng, ăn giữa ban ngày, giữa nhà. Ăn vụng trong kho mãi, ta sắp thành chuột rồi."

"Ừ."

15

Đêm đã khuya lắm, ta vẫn chưa muốn về buồng.

Ta ngồi sau tấm màn thưa che góc gian thờ, hắn ngồi bên ngoài. Người chết chưa được ra mặt, đến ngồi cạnh phu quân cũng phải cách một lần vải.

Ta hỏi qua màn, câu hỏi giữ trong bụng mấy hôm nay.

"Nút chiều hôm thứ hai mới về. Thế hai ngày đầu, chàng tin ta chết thật à?"

Hắn im rất lâu, lâu đến mức ta tưởng hắn không đáp.

Ngọn nến trên án nổ một tiếng tim đèn. Ngoài sân, gió lật mấy tờ giấy tiền sót lại, xào xạc.

"Ừ."

Lại một chữ. Nhưng chữ này rơi xuống nặng hơn mọi chữ.

"Hai ngày ấy, hương này ta thắp thật."

Ta nhìn bát hương qua lớp màn, chân hương cũ cắm dày đặc, lớp dưới cùng đã bạc màu.

Lão Quý đứng ngoài cửa tự bao giờ, đánh bạo nói đỡ một câu.

"Phu nhân không biết đấy thôi. Hai ngày ấy lão gia đi bộ dọc miệng vực, gọi tên phu nhân đến khản đặc. Giày rách hai đôi, già này bảo thay, ngài không thay."

"Lui."

Lão Quý lui, còn kịp chùi mắt bằng ống tay áo.

Sau tấm màn, ta ngồi im trong bóng tối, nghe rõ tiếng hương cháy tí tách rất khẽ.

Một lúc, có tiếng đũa chạm đĩa. Rồi một miếng bánh cúng chìa qua khe màn, nằm gọn trên đôi đũa mới vót.

"Ăn. Đồ cúng nàng, nàng ăn được."

Hồi mới cưới, nhà nghèo, hắn cũng hay gắp cho ta qua tấm màn ngăn gian bếp thế này. Mười năm rồi ta mới lại được gắp cho một miếng.

"Hồi ấy gắp rau. Giờ lên bánh rồi. Nhà mình khấm khá thật."

"Ừ."

Một chữ ừ, mà nghe như hắn đang cười. Ta không vén màn xem. Có những cái, đoán ngọt hơn nhìn.

Ta cắn miếng bánh cúng chính mình, ngọt đến cay cả mắt.

16

Đêm ấy phu thê bàn việc, đầu chụm vào nhau qua tấm màn.

Ta nóng ruột.

"Sáng mai ta xông thẳng ra giữa lượt viếng, chỉ mặt lão cho cả họ xem."

Hắn lắc đầu.

"Chỉ mặt bằng cái gì?"

Ta khựng lại, rút nửa cái chốt trục trong tay nải ra đặt xuống chiếu, rồi đếm lại vốn liếng trong tay.

Nửa cái chốt nằm đó, cụt lủn, ai làm chứng nó là của xe ta. Gã Tần chưa lôi về được. Lão chỉ việc chối, rằng ta buôn bán gây thù, thiếu gì kẻ muốn hại.

"Nàng ra bây giờ, lão chối sạch, rút êm. Rồi ngồi chờ nàng đi chuyến sau."

"Chuyến sau, dao sẽ sắc hơn chuyến này. Và chuyến sau, chưa chắc trời còn thương."

Ta nuốt khan. Hắn nói đúng, muốn nhổ cỏ phải nhổ tận rễ, muốn bắt chuột phải để nó tự thò tay vào bẫy.

"Vậy bẫy đâu?"

Hắn giơ hai ngón tay.

"Thứ nhất là tờ giấy hùn. Giấy ghi rõ, người mất thì phần hùn về người hùn còn lại, nhưng phải tang trọn, sổ họ xoá tên, mới sang giấy được. Kẻ nào sốt ruột giục sang giấy sớm, kẻ ấy cần nàng chết trên giấy hơn ai hết. Lão sẽ không đợi nổi qua ngày đóng đinh. Cứ để lão đến."

Thứ hai là cái lễ hạ huyệt. Hắn nói đến đây thì hạ giọng thấp hẳn.

"Đêm mai, nhà này sẽ có điềm. Hương đang cháy tự dưng tắt ngang cả loạt. Người trong họ vốn tin quỷ thần, chín sẵn nỗi sợ."

"Đến ngày đóng đinh, vong sẽ về. Về giữa ban ngày, trước mặt cả họ, có cả lý chính làm chứng."

Ta nghe mà nổi da gà.

"Hương đang cháy thì làm sao tự tắt được?"

"Tẩm sương một khúc giữa chân hương. Cháy đến đó, tắt."

Té ra ma quỷ nhà này cũng do người trần đóng cả, ta bật cười khan.

Cười xong mới thấy thấm. Muốn kẻ gian hiện nguyên hình, trước hết phải cho nó thấy ma.

17

Chiều ngày thứ sáu, lão Quý về, áo đẫm bụi đường, chưa kịp phủi đã lách vào gian thờ.

"Lão gia. Tóm được gã Tần rồi. Nó trốn ở trấn Đàm Dương, đang đánh bạc bằng bạc nén còn mới."

"Người đâu?"

"Đang giải về, đêm nay tới nơi. Già này cho trói ở trại trà ngoài bãi, không qua cổng nhà."

"Giữ kín. Cho nó ăn no. Đêm nay ta ra."

18

Cũng chiều hôm ấy, ngoài sân có chuyện.