Nàng Về Đến Cổng, Nhà Chồng Đang Phát Tang Nàng

Vương thẩm lôi A Tố ra giữa sân, tay chống nạnh.

"Nha đầu này nuôi tốn cơm. Chủ chết sáu ngày, nó không nhỏ nổi một giọt nước mắt. Thứ lòng dạ gỗ đá này, để trong nhà chỉ xui xẻo. Đuổi."

A Tố đứng cúi gằm, hai tay xoắn vạt áo, vẫn không khóc.

Con bé ấy ta mua về năm đói, mười ba tuổi, gầy như que củi, đứng chưa cao bằng cái tủ gỗ hương.

Nó vụng, hay đánh vỡ bát, ta mắng suốt. Mắng xong lại xới cho nó bát cơm có ngọn, vì nhìn nó ăn ngon hơn nhìn ai khen ta.

Ta đứng sau vách, gọi khẽ hắn lại, nói qua khe.

"Giữ nó lại cho ta."

Hắn bước ra sân, nói đúng hai chữ.

"Nó ở."

Vương thẩm còn định kể lể. Hắn nhìn thẩm một cái, thẩm im.

Tối, ta ngồi trong kho, nhìn qua khe liếp ra hiên.

A Tố tưới chậu hoa của ta, như mọi ngày. Tưới xong, nó vào bếp, xới một bát cơm, đậy cái đĩa lên, đặt lên cái giá gỗ đầu gian bếp.

Cái giá ấy là lệ nhà ta. Ta đi thu nợ về muộn hay đói, cơm phần cứ đậy trên giá.

Sáu ngày nay, ngày nào nó cũng phần một bát.

Nó không khóc, vì nó không tin ta chết. Người ta còn tin mình về, thì còn phần cơm mình.

Còn người khóc to nhất, đang bận đếm bảy lượng rưỡi bạc bán cái tủ.

Ta ngồi trong kho, học được một chữ mà hai chục năm sống chưa học ra.

Nước mắt là thứ tập được. Khóc to khóc nhỏ, khản hay không khản, tập dăm đám là thạo.

Còn bát cơm phần trên giá, tưới một chậu hoa không ai bắt tưới, là thứ không tập được. Nó chỉ mọc ra từ lòng người ta thôi.

Từ nay ta đo lòng người bằng thước ấy. Rẻ hơn nước mắt, mà chuẩn hơn nhiều.

19

Xế chiều hôm ấy, nhị bá lại sang, tay áo thủ sẵn một cuộn giấy.

Lão không vòng vo lâu, thắp hương xong là trải giấy ngay lên cái bàn cạnh linh cữu, dằn bằng chén nước cúng.

"Hiền điệt à. Ta tính thế này. Mai đóng đinh hạ huyệt xong là nhà cửa bộn bề, hiền điệt còn tang chế trên người, đâu ngó ngàng buôn bán được."

"Hiệu trà một ngày không người trông là một ngày thất thoát. Phần hùn của cháu dâu, theo giấy cũ, người mất thì về người hùn còn lại. Giấy tờ nên xong sớm, để ta còn đứng ra trông nom, giữ cơ nghiệp cho nó."

Giữ cơ nghiệp cho nó. Nó đứng sau vách, nghe rõ từng chữ, thưa nhị bá.

Phu quân ta cầm tờ giấy đọc một lượt, mặt không đổi sắc.

Ta ở sau vách, ghé mắt vào khe hở. Tờ giấy trải ra đã kín chữ, viết nắn nót từng nét, không phải thứ giấy thảo tại chỗ. Người ta chưa chôn, giấy đã viết xong xuôi đâu đấy.

Viết đêm nào nhỉ. Đêm ta còn đang lết bộ đường vòng, hay đêm hương tắt ngang?

"Chưa xoá tên sổ họ, sang giấy sớm, e không hợp lệ."

"Thì cứ ký trước, điểm chỉ trước. Ngày mai hạ huyệt xong, ta đem ra sổ họ là vừa khớp. Người một nhà cả, chẳng lẽ ta đi lừa hiền điệt."

Lão cười. Nụ cười đôn hậu lắm, răng còn dính sợi trà.

"Ký đi. Ta già rồi, giữ hộ dăm năm, sau này lại về tay con cháu trong nhà cả thôi."

Phu quân ta cúi đầu, cầm bút ký. Tay không run một cái.

Lão thu giấy, cất kỹ vào tay áo, vỗ vỗ nắp quan tài.

"Cháu dâu yên nghỉ. Hiệu trà đã có ta."

Ta đứng sau vách, nhìn bàn tay lão vỗ lên nắp quan tài của ta, tự dưng hết cả run.

Không giận nữa. Giận là còn mong người ta tử tế. Đến nước này thì chỉ còn thấy rõ.

Rõ như ban ngày.

20

Chiều tối, hắn vào gian thờ một mình, thay cả loạt chân hương mới.

Không ai để ý, người ta chỉ thấy kẻ goá vợ chăm bát hương, ngày nào chẳng lúi húi bên linh cữu.

Đêm ấy, nhà có điềm.

Đầu canh hai, cả bó hương đang cháy trong gian thờ tắt ngang một loạt. Ba chục nén, tắt cùng một lúc, khói tụ lại thành một vệt là là trên nắp quan tài.

A Tố là đứa thấy trước nhất, hét toáng lên. Cả nhà lục tục dậy.

Vương thẩm ngủ lại trông tang, chạy ra thấy cảnh ấy, mặt cắt không còn giọt máu, miệng lắp bắp niệm Phật.

"Vong về. Vong về đấy. Quàn lâu quá, người ta tủi..."

Mấy người trong họ ngủ lại lo tang chạy cả ra, đứng vòng ngoài, không ai dám đến gần cỗ quan tài.

"Phải mời đạo sĩ về cúng thôi. Vong quàn bảy ngày không được nhìn mặt, tủi lắm, oán lắm."

"Ban chiều qua đây ta đã thấy lành lạnh sau gáy rồi đấy."

Hôm qua thì chưa ai thấy gì, hôm nay ai cũng đã thấy từ hôm qua.

Ngoài ngõ, chó nhà ai tru lên một hồi dài. A Tố ôm chậu hoa của ta đứng nép cột, mặt tái mét, mà tay vẫn khư khư giữ chậu hoa.

Vương thẩm lập cập thắp lại hương, chắp tay khấn to.

"Dao nhi ơi, nhà mình lễ nào cũng đủ cả rồi, có linh thiêng thì đừng trách. Thiếu thứ gì thì cứ báo mộng cho ta."

Báo mộng cho thẩm. Được, để mai kia ta báo tận mặt.

Nhị bá đứng cuối sân, tay cầm gậy. Lão cười nhạt, nói to cho cả nhà nghe.

"Ma đâu ra. Hương ẩm thì tắt, quàn lâu ngày nhà ẩm là phải. Mai đóng đinh sớm cho xong."

Nói cứng thế, nhưng lúc quay đi, ta thấy chân lão bước nhanh hơn lúc đến. Và đêm ấy, phòng lão bên kia sân sáng đèn đến gà gáy.

21

Đêm trước ngày đóng đinh, ta theo hắn ra trại trà ngoài bãi, đứng sau liếp nghe gã Tần khai.

Nó bị trói vào cột, mặt xám như tro, khai không sót một chữ.

Ba mươi lượng. Hẹn ở quán rượu Tam Thông đầu trấn. Người thuê ngồi cách vách, từ đầu đến cuối không lộ mặt, chỉ nghe giọng đàn ông đứng tuổi.

Bạc gói sẵn trong khăn, đẩy qua chân vách. Toàn bạc nén, nén nào cũng đóng một con dấu nhỏ.

Hắn hỏi dấu gì, gã Tần nuốt nước bọt, mắt đảo quanh như tìm đường chui.

Lão Quý dí đèn sát mặt nó, nó rúm lại khai tiếp.

"Dấu chữ Hoà. Tiểu nhân tiêu mất mấy nén mới thấy, nén nào cũng thế."

Bạc đóng dấu Hoà, là bạc quỹ của hiệu trà Hoà Xương. Nhà hiệu đúc bạc vốn đều đóng dấu, phòng lẫn với bạc ngoài.

Lão thuê người giết ta, bằng chính bạc của cái hiệu ta đổ mồ hôi gây dựng.

"Ngươi ra tay cách nào?"

Nó khai, đêm trước ngày lên đường, nó lấy đục khoét rỗng ruột cái chốt trục bên trái, chừa lại một lớp vỏ mỏng bằng vỏ trấu.