Phu Nhân Đo Áo Mười Mỹ Nhân

Câu của nó cứ xoay trong đầu ta. Đói từ lâu mà tưởng mình no.

Ta cũng từng tính một phép tính rất nhanh: ba bữa cơm, một mái nhà, thế là đủ, ta gật. Tám năm nay ta vẫn đinh ninh mình là đứa biết đủ nhất trần đời.

Đêm nay, nghe một con bé mười sáu tuổi nói, ta mới chột dạ.

Biết đủ, với nhắm mắt sống cho xong — hai cái ấy tách nhau ở chỗ nào?

Đêm ấy ta dắt nó về viện, đắp chăn cho nó xong mới về phòng mình. Nằm mãi không ngủ được.

13

Ta không giao Yểu Nhi cho ai phạt. Sáng hôm sau gọi nó sang chính viện, đưa cho cái khay kim chỉ, bảo ngồi xuống.

"Trèo tường là chết. Không chết vì ngã thì chết vì tội trốn người vua ban." Ta nói cái đó trước, cho nó tỉnh hẳn. "Muốn ra khỏi chỗ mình không muốn ở, phải đi bằng cửa. Mà đi bằng cửa, trong tay phải có thứ cầm theo."

Nó ngơ ngác nhìn ta.

"Nghe cho kỹ đây. Cam chịu không phải là biết đủ. Biết đủ là biết rõ mình cần gì, rồi giữ lấy cái đó bằng cả hai tay. Còn nhắm mắt sống cho xong, đấy là chưa từng dám hỏi xem mình cần gì."

"Con... con cần gì ư?" Nó hỏi lại, như hỏi một câu cả đời chưa ai cho phép nó hỏi.

"Ta không biết. Cái đó ngươi tự trả lời."

Nó cúi xuống nhìn hai bàn tay gầy. Nhìn lâu thật lâu.

"Con muốn có một nghề." Cuối cùng nó nói, khẽ, nhưng không run. "Nghề gì cũng được. Để về sau không ai đem con ra xoá nợ được nữa."

Ta đặt cây kim vào tay nó.

"Vậy thì học. Cây kim này ta cầm từ năm mười lăm tuổi, nó nuôi ta đến tận hôm nay. Mũi lược trước, thẳng hàng rồi mới sang mũi đột. Ngồi đấy, khâu hết mảnh vải này mới được đứng dậy."

Nó khâu. Xiêu vẹo, đứt chỉ, đâm cả vào đầu ngón tay, đưa lên miệng mút rồi lại cắm cúi khâu tiếp.

Ta ngồi bên cạnh may áo cho Uyển Nương, tay áo rộng thêm nửa tấc như đã hứa, thỉnh thoảng liếc sang nắn lại thế cầm kim của nó.

Nó học nhanh hơn ta tưởng. Người từng nhịn nổi cái đói, học cái gì cũng lì.

Đến chiều, hàng mũi lược của nó đã bắt đầu thẳng, tuy còn thưa. Ta bảo được, mai sang mũi đột. Nó dạ một tiếng to hẳn hơn mọi hôm.

Trưa, bà Quế bưng cơm vào, thấy hai cô trò chụm đầu vào một khung vải, đứng sững ở cửa, quên cả đặt mâm xuống.

14

Chiều, sổ cược dưới bếp mở cửa mới.

Không ai cược chuyện phu nhân dọn viện nữa. Cửa mới là: đến ngày lễ nạp, phu nhân may xong đủ mười cái áo hay không, và tân di nương họ Đường học xong mũi đột hay chưa.

A Trụ dốc cả tháng tiền công đặt cửa "xong".

bà Quế mắng nó tiêu hoang, mắng xong đặt theo.

15

Ngày thứ tám, phủ thừa tướng lại sang. Lần này là một viên quản sự, xưng phụng mệnh phu nhân thừa tướng đến thăm các tân di nương cho phải đạo.

Y ngồi ở sảnh, trà chưa kịp nguội đã vào việc: "Nghe nói phủ trên sắp có hỉ sự mà chưa thấy sửa soạn viện riêng cho các vị di nương. Phu nhân nhà tiểu nhân lo lắng, sai tiểu nhân sang hỏi han. Nhất là Chúc cô nương, chỗ quen biết cũ với phủ tiểu nhân, xin được gặp nói đôi câu."

Ta rót trà cho y, rót chậm rãi.

"Quản sự nghe ai nói phủ này chưa sửa soạn? Áo lễ mười bộ, chính tay ta đo, đang may đến bộ thứ bảy."

"Dạ, thế thì tốt, thế thì tốt... Còn Chúc cô nương, chỉ xin gặp một khắc..."

"Mười vị cô nương là người vua ban cho phủ Trấn Bắc. Chưa qua lễ, theo phép không tiện gặp người ngoài. Quản sự là người hầu việc phủ tướng thứ, chữ phép hẳn thuộc hơn ta." Ta đẩy chén trà tới trước mặt y. "Lời hỏi thăm, ta xin nhận thay cả mười người. Trà này trà mới, quản sự dùng rồi hẵng về."

Y cười, nâng chén, mắt đảo một vòng quanh sảnh.

"Phu nhân chu toàn quá. Chỉ là... tiểu nhân về ngang phố, nghe người ta đồn tướng quân từ hôm nhận chỉ đến nay chưa từng ghé viện các cô nương lấy một lần. Ngộ nhỡ trên kia hỏi xuống, e mang tiếng phụ ơn vua. Phu nhân là người trong nhà, nên khuyên tướng quân sớm liệu thì hơn."

Đấy. Mượn cớ thăm hỏi để đếm bước chân phu quân ta. Đếm xong còn nhắc khéo: có người đang chờ hắn hở ra cái tội phụ ơn.

"Đa tạ quản sự chỉ điểm." Ta đứng dậy, coi như tiễn khách. "Phủ này ghi ơn vua ở đâu, tự phủ này biết."

Tiễn ra đến cổng, y còn ngoái nhìn về phía viện đông một cái. Cái nhìn ấy ta ghi vào bụng, tối kể lại với phu quân ta không sót một chữ.

Y về rồi, ta còn đứng ở sảnh một lúc lâu.

Tay cầm ấm trà, lạnh dần theo ấm.

Còn ba ngày.

16

Sáng ngày thứ chín, phu quân ta mặc triều phục.

Mai mới là buổi đại triều. Hôm nay hắn dâng thiếp xin bệ kiến riêng, đi không mang theo một ai.

Qua cổng, hắn ghìm ngựa nửa nhịp, quay đầu nhìn ta đứng trên bậc thềm.

"Chờ ta về ăn cơm."

Rồi đi. Bụi cuốn sau vó ngựa, y như hôm hắn về từ chiến trường.

17

Hắn không về ăn cơm.

Trưa không về. Chiều không về. Tối, cổng cung đóng, người vẫn ở trong ấy.

Cả phủ không ai bảo ai, đèn thắp sáng hết các dãy hành lang. bà Quế nấu cháo rồi hâm, hâm rồi đổ đi nấu nồi mới.

Ta bảo mọi người đi ngủ, không ai chịu đi. bà Quế nói cả phủ ăn lộc tướng quân, tướng quân chưa về thì phủ chưa ngủ, phu nhân đừng đuổi. A Trụ chạy ra đầu phố ngóng, chạy về, rồi lại chạy ra.

Ta ngồi ở chính viện, may nốt bộ áo thứ mười.

Áo xong từ đầu canh hai. Ta không biết làm gì nữa, bèn lấy thước ra đo lại, đo vạt, đo tay, đo cổ.

Mỗi chỗ đo ba lần. Con số nào cũng y như cũ, mà tay ta cứ đo.

Yểu Nhi ngồi cuối phòng khâu mảnh vải tập, không dám lên tiếng. Được một lúc, nó rón rén đến gần, đặt lên bàn ta một chén nước ấm, rồi lại lui về chỗ cũ ngồi.

Canh ba, Uyển Nương xin vào, đứng ở ngưỡng cửa: "Phu nhân chưa nghỉ ạ?"

"Chưa buồn ngủ."

Nàng ta nhìn cái thước trong tay ta một lúc, rồi nói:

"Ở giáo phường, đêm nào có người được chuộc thân, cả viện thức trắng.