Phu Nhân Đo Áo Mười Mỹ Nhân

Không phải mừng cho người ta đâu, phu nhân. Là đứa nào cũng nằm tính, bao giờ mới đến lượt mình ra khỏi chỗ ấy... Nô tỳ nói thật, phu nhân đừng trách, mười đứa bọn nô tỳ vào phủ này, không đứa nào mong tướng quân ghé viện cả. Chỉ mong được như đêm nay thôi. Có đèn. Có cháo trên bếp. Có người dúi vào tay mình một cái nghề. Thế đã hơn chỗ bọn nô tỳ bò ra khỏi rất nhiều rồi."

Nói xong nàng ta vái một vái, lui ra. Đến cửa còn quay lại dặn: "Phu nhân chờ thì cứ chờ, nhưng chợp mắt một chút nhé. Người sắp về, thấy phu nhân hốc hác, lại xót."

Ta nhìn nàng ta, không nói được câu nào.

Người ngoài cứ tưởng mười người vào là phủ này sắp chia bớt phần của ta đi đâu mất.

Đêm nay ta mới thấy rõ: cái phủ này, ngọn đèn đêm nay, chén nước con bé đặt trên bàn — thứ gì cũng đang đầy lên.

Chỉ thiếu đúng một người chưa về ăn cơm.

18

Ngày thứ mười, đại triều. Mai là lễ nạp.

Ta không được đứng trong điện Kim Loan. Ta đứng giữa sân phủ, và điện Kim Loan chạy về phía ta bằng đôi chân A Trụ.

Nó đi từ mờ sáng, trà trộn ngoài cổng chầu, các phủ truyền tai được khúc nào, nó chạy về khúc ấy.

Đợt thứ nhất, giữa giờ thìn, nó lao vào sân, thở như kéo bễ:

"Tướng quân dâng sớ giữa triều! Tố phủ thừa tướng cài người vào danh sách mỹ nhân tiến phủ! Có tang chứng cả rồi phu nhân ơi — sổ dâng tiến nhà họ Chúc, món nợ hai trăm lượng của một viên chủ bạ, với cả... cả tờ đơn vải gì đấy, đối với sổ chi tiêu phủ thừa tướng thì ra cùng một nét bút! Thừa tướng đang quỳ giữa điện rồi!"

Tờ đơn vải. Cái đơn ta nhờ Thải Vi viết.

bà Quế ôm ngực. Ta nắm chặt cái thước.

Đợt thứ hai, gần trưa, A Trụ về, mặt trắng bệch:

"Tướng quân dâng trả mười mỹ nhân... rồi dâng trả luôn phó ấn tiên phong! Nói binh quyền tiên phong xin giao lại triều đình, chỉ xin đổi lấy một đạo chỉ! Bệ hạ hỏi chỉ gì, tướng quân nói xin cho phủ Trấn Bắc cả đời một chính thất! Cả điện ồ lên! Bệ hạ đập án, quát tướng quân được voi đòi tiên..."

Nó nói đến đấy thì hết hơi, mà cũng hết tin.

Sân phủ im phăng phắc.

Phó ấn tiên phong. Cái ấn hắn đổi bằng tám năm trận mạc và ba vết sẹo giấu dưới lớp giáp.

Ta biết từng vết. Vết ở sườn trái năm Cảnh An thứ ba, hôm về hắn kể đúng một câu: suýt nữa thì nàng thành goá phụ. Vết ở bắp tay năm thứ năm.

Còn vết ở vai trái thì có trước cả ta. Hắn chưa bao giờ nói năm nào, chỉ bảo trận Hắc Thuỷ, mũi tên mắc lại ở lớp lót, không vào sâu.

bà Quế run run: "Phu nhân... lỡ bệ hạ giáng tội thì..."

Ta không trả lời được. Cái thước trong tay, vạch khắc hằn cả vào lòng bàn tay lúc nào không hay.

Đợt thứ ba, đầu giờ mùi. Lần này A Trụ không chạy nổi nữa, vừa lết vừa gào từ ngoài cổng gào vào:

"Cười rồi! Bệ hạ cười rồi! Ban chỉ rồi phu nhân ơi! Tướng quân đang trên đường về!"

19

Chiều, đạo chỉ về đến phủ trước cả người.

"... Trấn Bắc tướng quân Lục Trạm, trung mà biết dừng. Nay thưởng cho cái biết dừng ấy: chuẩn phủ Trấn Bắc cả đời một chính thất, không đặt trắc thất, khâm thử."

Cả phủ quỳ nghe chỉ. Đứng dậy rồi thì từ bếp ra sảnh vỡ oà như mở hội.

Nghe đâu ngay chiều hôm ấy, sổ cược dưới bếp bị bà Quế xé, vì bao nhiêu cửa cược, không cửa nào trúng nổi cửa này.

20

Ba ngày sau, mười người lần lượt rời phủ.

Chỉ vua nói rõ: mười mỹ nhân trả về, ai có nhà thì về nhà, ai không còn nhà, thưởng bạc cho lập thân. Thải Vi bị dẫn đi ngay hôm đại triều, nhưng đi với cái danh người bị phủ thừa tướng lợi dụng, không phải tội đồ. Nghe nói nàng ta khai ra hết, được cho về quê cũ.

Uyển Nương cầm tờ giấy chuộc thân, đứng giữa sân đọc đi đọc lại. Đọc đến lần thứ tư thì ngồi thụp xuống mà khóc. Bốn trăm lượng chuộc thân, gộp từ phần bạc vua thưởng và một khoản phủ này bù vào, phu quân ta duyệt không cần nghĩ đến nửa nhịp.

Lúc đi, Uyển Nương mặc đúng cái áo ta may, tay áo rộng nửa tấc, vái ta ba vái:

"Phu nhân đo cho nô tỳ một cái áo, may rộng đúng chỗ đời nô tỳ chật nhất. Ơn này khắc ở vai áo, không dám quên."

Ta hỏi nàng ta định đi đâu. Nàng ta nói về Giang Châu, mở một sạp trà nhỏ bán cho khách bến thuyền.

"Nô tỳ tính cả rồi. Một cái sạp, một gian nhà, ngày hai bữa. Trước kia nô tỳ mơ cao lắm. Giờ chỉ xin từng ấy — mà từng ấy là tự tay nô tỳ kiếm ra, không phải ai ban."

Chín người đi, chín cái áo lễ ta may đi theo cả. Còn lại Yểu Nhi.

Món nợ hai trăm lượng của cha nó, hoá ra cũng dính vào án thừa tướng, kẻ hứa xoá nợ chính là môn khách phủ ấy, mượn món nợ ép người ta dâng con. Án gỡ ra, nợ tra lại, cha nó thoát tội nặng nhưng mất chức, đưa cả nhà về quê.

Ngày đi, cha nó đứng ngoài cổng phủ rất lâu, không dám xin gặp. Nó ra, hai cha con nói với nhau dăm câu. Nó vái cha ba vái rồi quay vào, mắt đỏ, nhưng chân không chậm lại.

Nó không về theo.

Nó quỳ trước ta, xin ở lại xưởng vá giáp của phủ làm thợ học việc. Ăn cơm thợ, lĩnh công thợ, ở nhà ngang cùng các thợ.

"Con nghĩ kỹ rồi." Nó nói, lưng thẳng hơn hôm mới vào phủ nhiều lắm. "Phu nhân dạy con: biết đủ là biết mình cần gì, rồi giữ lấy bằng cả hai tay. Con cần một cái nghề. Nghề ở đây. Con ở đây."

Ta nhận.

Kim đã đưa đi rồi, đời nào có chuyện đòi lại.

21

Tối hôm ấy, phu quân ta đưa ta cái hộp gỗ.

"Mở đi."

Bên trong là manh giáp lót cũ, sờn trơ chỉ. Ta cầm lên, theo thói quen của thợ, lật mặt trong xem đường may trước.

Rồi tay ta khựng lại.

Góc vai trái có một miếng vá. Vá chéo góc, mũi đột chân rết. Và chỉ — là chỉ đỏ.

Mũi vá này ta biết. Biết như biết nét chữ của chính mình.

Năm ta mười bảy, ở xưởng quân doanh, có đợt ba trăm chiếc giáp lót về sửa gấp trong năm ngày.