Sáu Cô Dâu Trước Đều Trốn Trong Đêm Tân Hôn

"Đường sông xuôi nước, một ngày một đêm là tới. Ta chèo, hai người thay nhau ngủ."

Ta nhớ lời hắn dặn, đường sông mùa này người của lão Cống chạy thuyền. Chồng A Tịnh nhổ toẹt một bãi xuống nước: "Thuyền lão Cống chở hàng, đi đường cái giữa sông. Dân chài đi lạch, nước cạn thuyền to không vào được. Yên tâm."

Thuyền nhỏ lách vào lạch, hai bờ lau cao quá đầu, tiếng chèo lẫn vào tiếng lau cọ nhau rào rạo. A Tịnh ôm con ngồi giữa khoang, cả đêm không ngủ, mắt cứ dán về phía thượng nguồn.

"Sáu năm rồi," nàng nói khẽ, chẳng biết nói với ta hay nói với dòng nước. "Chẳng biết tóc nương ta bạc đến đâu."

Gà gáy canh tư, đứa nhỏ ngủ lăn trong lòng mẹ. Ta ngồi đầu mũi thuyền, gió sông thổi rát mặt, trong đầu chỉ có một phép tính: hôm nay đã là ngày thứ chín. Lão Cống hẹn đào ngày thứ mười, mà loại người như lão, hô ngày kia thì cuốc bổ hôm nay cũng chẳng lạ.

Nửa đêm, A Tịnh bò lên đầu mũi ngồi cạnh ta. Nàng hỏi nhỏ: "Người thứ bảy vào cửa nhà ấy... sao ngươi không trốn?"

Ta nghĩ một lúc. "Lúc đầu là vì cơm có thịt. Giờ thì..." Ta nhìn con nước đen chảy xiết. "Giờ thì vì cái cửa sau ấy không khoá cho ta, mà ta muốn tự tay khoá nó lại."

A Tịnh nhìn ta rất lâu, rồi bật cười khe khẽ, tiếng cười đầu tiên từ lúc rời bến.

Ta giục: "Đại ca, chèo nhanh thêm được chút nào không?"

Người chồng không đáp, chỉ nghe tiếng mái chèo khoả nước dày thêm.

17

Sáng ngày thứ mười, sân sau lò mổ đen kín người. Lão Cống đứng trên bậc thềm nhà người khác như đứng thềm nhà mình, gậy chỉ xuống sáu cái gò: "Đào!"

Hắn đứng chắn trước hàng gò, một mình, tay không. Đám đông dạt ra thành vòng cung, không ai dám bước qua cái bóng ấy.

18

Ba gã trai lực điền vác cuốc, nhìn cái bóng ấy, chân chùn.

Lão Cống gõ gậy: "Sợ gì! Nó dám động vào ai giữa thanh thiên bạch nhật này, là thêm một tội!"

Hắn nhìn ba cái cuốc. Rồi dịch sang một bước, nhường lối.

"Đào đi. Đào xong, lấp lại cho ta."

Cả sân im phắc. Người ta chờ hắn gầm lên, chờ vung dao, chờ đúng cái cảnh đồ tể giết vợ giãy chết.

Hắn lại đứng đó, khoanh tay, như chủ nhà xem thợ đến đảo vườn.

Cái bình tĩnh ấy còn đáng sợ hơn con dao. Có bà phía sau đã lùi nửa bước, kéo tay chồng: "Hay là... trong gò không có gì thật?" Chồng bà gạt đi: "Không có gì thì việc gì nó phải đứng canh sáu năm?"

Gã cầm cuốc nuốt nước bọt, bổ nhát đầu tiên xuống gò thứ nhất.

Đất tơi ra. Nhát thứ hai, nhát thứ ba. Rồi lưỡi cuốc khựng lại, chạm phải vật cứng.

Đám đông ồ lên, xô tới. Gã kia run tay gạt đất, lôi lên một khúc trắng hếu.

Đàn bà phía sau rú lên một tiếng. Rồi tiếng rú tắc nghẹn giữa chừng.

Xương heo. Một đống xương heo, xếp gọn ghẽ, cái nào cũng chặt khúc đều tăm tắp bằng dao nghề. Đào tiếp lớp dưới, lại xương heo, đã mủn trắng theo năm tháng.

Ông lão mài dao chen vào, nhặt một khúc lên săm soi, lật qua lật lại như xem hàng, rồi vỗ đùi đánh đét: "Ối trời, lệ nhà nghề đấy! Xương xẩu thừa phải chôn chứ vứt đâu, vứt bừa ra thì ruồi nhặng cả trấn! Lão hành nghề dao kéo sáu chục năm mà quên khuấy mất!"

Có tiếng ai thở phào rõ to. Có tiếng ai đó chép miệng, nghe không rõ là mừng hay tiếc chuyện.

Lão Cống tái mặt, gậy dứ dứ: "Mới một gò! Còn năm gò kia! Đào hết!"

19

Cuốc vừa giơ lên khỏi gò thứ hai thì ngoài cổng có tiếng gọi, the thé, vỡ giọng:

"Nương ơi!"

Cả sân quay đầu.

Ta đứng giữa cổng sau, quần áo còn hơi sương sông. Cạnh ta là một người đàn bà bồng con, chân bước qua bậc cửa mà run như người tập đi.

Bà lão tóc hoa râm đang quỳ bên gò đất từ từ ngẩng lên. Bà nhìn người đàn bà bồng con kia rất lâu, cái nhìn của người không dám tin con mắt mình nữa.

"A... Tịnh?"

"Nương." A Tịnh quỳ sụp xuống giữa sân, dập đầu. "Con bất hiếu. Con còn sống. Con về rồi."

Bà lão bò tới, sờ mặt con gái, sờ tóc, sờ vai, như đếm lại từng phần con mình. Rồi bà ôm chầm lấy cả hai mẹ con, khóc không ra tiếng nữa, chỉ còn tiếng nấc khô từng chặp. Đứa nhỏ kẹp giữa hai người đàn bà, ngơ ngác một lúc rồi vòng tay ôm cổ bà lão, gọi ngọng nghịu: "Bà."

Cả cái sân vừa nãy còn hô đào, giờ lặng như tờ. Mấy bà đứng đầu hàng quẹt nước mắt bằng vạt áo. Có bà nói như nói với chính mình: "Người sống sờ sờ về kia kìa. Thế mà sáu năm nay mình đi rêu rao người ta giết vợ."

A Tịnh đứng dậy, rút phong thư trong áo, giơ cao cho tứ phía cùng thấy: "Thư này chính tay ta viết sáu năm trước, điểm chỉ của ta còn đây. Ta tự trốn khỏi trấn này. Sầm đại ca không những không hại ta, còn cho ta mười lượng bạc làm lộ phí. Sáu người vào cửa nhà này, sáu người được như ta cả!"

Đám đông chưa kịp tiêu hoá xong, thì một giọng khàn khàn vang lên, gấp gáp:

"Về rồi thì tốt! Về rồi thì tính sổ luôn thể! Tám lượng năm ấy, lãi sáu năm, vị chi hai mươi lượng chẵn, con Tịnh, trả đây rồi muốn ôm ấp gì thì ôm!"

Lão Cống. Giữa cảnh mẹ con nhận nhau, câu đầu tiên lão mở miệng là con số.

Cả sân quay phắt lại nhìn lão. Trăm cặp mắt, không sót một cặp. Người ta có thể quên lời đồn, quên cả xương heo, nhưng cái cảnh này thì mắt ai nấy ghi tạc: người sống trở về, mẹ già chưa kịp lau nước mắt, và một lão già gõ gậy đòi tiền.

Hắn bước lên. Móc trong áo ra một xâu bạc, đặt xuống phiến đá giữa sân, từng nén một, xếp ngay ngắn.

"Tám lượng, đủ cân. Muốn đòi nợ, thì đòi ta. Còn lãi sáu năm," hắn nhìn thẳng vào mặt lão, "lão tính với sáu cái gò sau lưng ta kia kìa. Sáu năm nay lão rêu rao ta giết người, món ấy tính bao nhiêu lãi?"

Rồi nói thêm một câu nữa, giọng vẫn đều như lúc rao thịt.

"Còn cái lò, lão hỏi mua ba lần rồi. Từ nay đừng hỏi nữa."

Cả sân ồ lên một tiếng rất khẽ. Có người quay sang người bên cạnh, thì thào đúng ba chữ: hỏi mua lò.